WANNE NE DAIDAI, "ITRAH TA", KO "SUNNAH TA"?
1) Fitattun malaman hadisi sun ruwaito shi ta hanyoyi biyu:
a) "Kitaballah wa'itrati, Ahla Bayti" -
Littafin Allah da Dangina, Iyalan gidana;
b) "Kitaballah wa sunnati" -
Littafin Allah da Sunnata.
A Hadisin daya inganta daga manzon Allah (saww) yazo da furucin:
"wa Ahla Bayti." Hadisin da aka ambaci “sunnati” maimakon “AhlaBayti”.
-iyalan gidana-" babu shi kuma ba gaskiya bane, amma wanda yake dauke da "Ahla Bayti" shine daidai saboda dalilai masu zuwa:
SARKAR MARUWAITAN HADISIN DAYA KE DAUKE DA "WA AHLA BAYTI"
Manyan maruwaitan Hadisan musulunci guda biyu da suka kawo wannan ruwayoyi sune:
a) Muslim, wanda a cikin sahihinsa ya ruwaito Zaid ibn Arqam yana cewa: “Wata rana Manzon Allah yayi huduba a Ghadir Khumm - rafi tsakanin Makka da Madina. Bayan Ya yi godiya ga Allah, ya ce: “Ya ku mutane!
Ni Dan Adam ne wanda zai kasance Mala'ikan Allah ya kira shi kuma wanda zai amsa wannan kira. Zanbar Abubuwa biyu masu Nauyi (Thaqalayn): na farko shi ne Littafin Allah, wanda ya kunshi shiriya da haske. Sabõda haka ku riƙi Littãfin Allah kuma ku yi aiki da shi."
Ya ba da muhimmanci sosai kan yin aiki kamar yadda Alkur’ani mai girma ya fada. Sannan kamar yadda Alkur’ani mai girma ya fada. Sannan ya kara da cewa: “da Ahla Bayti (iyalan gida). Game da Iyalan gida na, Ina tunatar da ku Allah."
Ya maimaita wannan jumla sau uku.
Ku duba: [Sahih Muslim, juz. 4, shafi na 1803, No. 2408. bugun Abd al-Baqi].
b) Darimi shima ya kawo wannan hadisin a cikin littafinsa Sunan.
Ku duba: [Sunan al-Darimi, vol. 2, ku. 431-2].
Ya kamata a lura cewa duk wadannan hadisai a bude suke kamar hasken rana, babu murdiya a cikinsu.
c) Tirmizi ya ruwaito ruwayar da aka fadi kalmar "wa Itrati Ahla Bayti": "Na bar maku abubuwa biyu a cikin ku, Idan kun rike su, bã zã ku ɓace ba a bãyana. Daya daga cikinsu ya fi dayan girma: Littafin Allah, wanda yake igiya miqaqqa daga sama zuwa kasa, da itrah na, iyalan gidana. Su Biyun nan ba za su taba rabuwa ba har sai sun riske ni a tafki (na Kawthar). Don haka, ku kula da yadda zakuyi mu’amala da su.
Ku duba: [Sunan al-Tirmidhi, vol. 5, ku. 663, No. 37788].
Muslim da Tirmizi, mawallafan littatafan Sahih da Sunan, sun jaddada kalmar "Ahla Bayti."
Wannan ya isa ya zama isassar hujja agaremu.
RAUNIN RUWAYAR DAKE DAUKE DA "WA SUNNATI."
Ruwayar da ke dauke da wannan magana "wa sunnati" (Sunnah ta) maimakon "Ahla Bayti" - ƙirƙirarra ce kuma mai rauni a cikin isnadinta na maruwaita; haka ma, kuma Umayyawa Suka qirqireta.
A cikin Mustadrak, Hakim Nayshaburi daga Abbas bn Abi-Uways, daga Abi-Uways, daga Thawr bin Zaid al-Daylami daga Ikrimah, daga Ibn Abbas, ya karbo daga Annabi mai tsira da amincin Allah ya ce: “Ya ku mutane, ni nabar abubuwa guda biyu a tsakaninku. Idan kuka rike su, ba za ku bace ba: Littafin Allah da Sunnar Annabi.
Ku duba: [Al-Hakim al-Mustadrak 'ala al-Sahihayn, vol. 1, shafi na 93].
Ya kamata kusani cewa Abu-Uways da Isma'il bin Abi-Uways, uba da ɗa, ba amintattu bane kamar yadda suke kwari daga cikin maruwaitan silar wannan hadisin.
Ba wai kawai ba su da aminci ba kuma ana zarginsu da qirqirar hadisai.
SHARHIN MALAMAN ILIMI DANGANE DA WAXANNAN RIWAYOYIN BIYU
a) Hafiz Mazzi, masanin ilimi ya kawo wadannan abubuwa kamar haka: A cikin littafinsa Tahdhib al-Kamal Game da Isma'il da babansa.
“Yahya ibn Mu’in, babban malamin ’ilm al-rijal, ya ce: ‘Abu-Uways da Dan sa, suna da rauni, kuma ambace shi yace, 'Waɗannan biyun ruwayoyin su sun Sabama hadisai masu bayyanawa.” Ibn Mu’in Ya ci gaba da cewa dangane da d'an Abu-Uways: "Ba za a iya amincewa da shi ba."
b) sharhin Nasa'i akan Dan Abu-Uways cewa: "Shi mai rauni ne kuma marar gaskiya."
c) Abul-Qasim Lalkali: “Nasa’i Ya fadi da yawa game da shi (Isma'il),kamar: “Hadisan da ya kawo ayi watsi da su."
d) Ibn Adi, malamin ‘ilm al-rijal Yace “Ibn Abi-Uways ya ruwaito hadisi mai ban mamaki daga baffansa, wanda babu wanda ya karba."
Ku duba: [Al-Hafiz al-Mazzi's Tahdhib al-Kamal, vol. 3, shafi na 127].
e) A cikin Muqalar Fathul Bari, Ibn Hajar ya ce: “Hadisin Ibn Abi-Uways wanda ya ambato ba za'a taba daukar shi a matsayin hujja ba saboda tuhumar da Nasa'i ya yi masa."
Ku duba: [Fathul Ibn Hajar al-Asqalani, Bari Sharh Sahih al-Bukhari, shafi. 391, Bugun Dar al-Ma'arif]
f) A cikin littafinsa Fathul Mulk al-Ali, Hafiz Sayyid Ahmad bin Siddiq, kamar yadda Salamah ibn Shayb ya ruwaito ya ce: “Na ji Isma’il bn Abi-Uways yana cewa, 'Duk lokacin da 'yan Madina suka rabu kan wani mas'ala, qirqiro hadisi[7].
Ku duba: [ Al-Hafiz Sayyid Ahmad Fath al-Mulk al-Ali, p. 15.]
Isma’il bn Abi-Uways, ana zargin sa da qirqiro ruwayoyi, Shi yasa Ibn Mu'in ya kira shi makaryaci. Bugu da ƙari, babu ɗaya daga cikin Hadisan sa da aka rubuta a cikin Sahihu Muslim da Tirmizi.
Babu buƙatar faɗi fiye da abin da Abu-Hatam Razi ya rubuta a cikin littafin sa, al-Jarh wa'l-Ta'dil, dangane da Abu-Uways, “Hadisin sa an rubuta shi, amma ba a dauka domin kafa hujja.
Ku duba: [Abu-Hatam al-Razi's al-Jarh wa'l-Ta'dil, vol. 5, ku. 92].
Abu-Hatam kuma ya ruwaito Ibn Mu'in kamar yadda ya ce, "Abu-Uways ba abin dogaro ba ne.” Hadisin wadannan mutanen biyu bazasu taba inganta ba,kuma Hadisan su sun sabawa na kwarai. Abin lura ne cewa Hakim Nayshaburi, mai ruwaya, ya nuna raunin hadisin su, saboda haka, bai damu kansa da ya gyara ba. Duk da haka, ya gabatar da hujja a cikin abinda hadisin ya qumsa, cewa Hadisin Mai Rauni ne kuma ba Gaskiya bane. Kuma wannan yana raunana hadisin ne maimakon karfafa shi.
HUJJA TA BIYU GAME DA RAUNIN RUWAYAR "WA SUNNATI"
A ruwayoyi masu zuwa Hakim Nayshaburi kai tsaye ya nakalto Abu-Huraira ya ruwaito wannan ruwaya ba tare ya danganta ta ga wani ma'asumi ba: “Lallai nabar maku abubuwa guda biyu, bayan haka Ba za a ɓatar da ku ba: Littafin Allah da Sunnata. Kuma wadannan biyu ba za su rabu ba sai sun dawo zuwa gare ni a tafki."
Ku duba:[Al-Hakim al-Mustadrak 'ala al-Sahihayn, vol. 1, p. 93.]
Silsilar ruwayar Hakim daya ambata shi ne: Al-Dabbi,daga Salih bin Musa al-Talhi,daga Abd al-Aziz Ibn Rafi'u daga Abi-Salih, daga Abu-Huraira. Kamar hadisin da ya gabata, wannan ma an ƙirƙire shine. A cikin silsilar maruwaita wannan hadisin akwai Salih al-Talhi, game da abinda ya biyo baya na sharhin masana ilimi akan Salih bin Musa al-Talhi.
a) Yahya bn Mu’in yace: “Salih bn Musa ba abin dogara bane."
b) Abu-Hatam Razi yace:"Ruwayoyin daya Nakalto Masu Rauni ne kuma korarru ne. Mafi yaman Hadisan sa sun Sabama na Gaskiya.
c) Nasa’i: “Hadisan da ya kawo ba za'a rubuta su ba." Har ila yau, "Hadisan sa ayi watsi da su. "
Ku duba: [ Al-Hafiz al-Mazzi's Tahdhib al-Kamal, vol. 13, ku. 96.]
d) A cikin Tahdhib al-Tahdhib, Ibn Hajar yana cewa: Ibn Habban cewa: “Salih ibn Musa ya ruwaito ga amintattu mutane kalaman da ba nasu ba." Har ila yau, "Ruwayoyin daya ruwaito baza'a dauke su a matsayin shaida ba."
e) Abu-Na’im: “Hadisansa ayi watsi da su; ya kasance yana rubuta hadisai munkarai.
Ku duba: [Ibn Hajar Tahdhib al-Tahdhib, vol. 4, shafi na 355.]
f) Ibn Hajar a cikin Taqrib: ‚Hadisinsa ayi watsi da su."
Ku duba: [Ibn Hajar Taqrib,tafsiri, lamba 2891]
g) Dhahabi a cikin Kashif: ‚Hadisinsa masu rauni ne."
Ku duba: [Al-Dhahabi al-Kashif, (tafsiri, lamba 2412]
Dhahabi ya tattauna hadisin da aka ambata a cikin Mizan al-I’tidal nasa, kuma ya ce da shi munkari.
Ku duba[Al-Dhahabi's Mizan al-'tidal, vol.2, shafi na 302.]
ZANCE NA UKU NA RAUNIN RUWAYAR "WA SUNNATI"
a) Ibn Abd al-Barr ya ruwaito hadisin da ya gabata a cikin littafinsa "Tamhid" tare da wannan jerin masu ruwaya ('Abd al-Rahman ibn Yahya, daga Ahmad bn Sa’id, daga Hunaini, daga Kathir bn Abdullah daga ibn Amr bn Awf, daga ubansa daga kakansa.)"
Ku duba: [Al-Tamhid, mujalladi. 24, ku. 331]
Game da Kathir bn Abdullah, Imamu Shafi’i yana cewa: “Yana daga cikin ginshikan karya.
Ku duba[ Ibn Hajar Tahdhib al-Tahdhib, vol. 8, shafi na 377, bugun Darul Fikr; Tahdhib al-Kamal, vol. 24, shafi na 138]
Abu-dawud yana cewa: “Yana daga cikin makaryata.
Ku duba: [Ibid]
Ibn Habban yana cewa: “Abdullahi bn Kathir ya naqalto daga mahaifinsa da kuma kakansa ruwayoyin da suke jabu (ba gaskiya ba). Haramun ne a kawo hadisai daga Abdullah, sai dai in da nufin (nuna) mamaki ko suka".
Ku duba: [Ibn Habban al-Majruhin, juzu'i. 2, p. 211.]
b) Nasa’i da Daraqutni: ‚Hadisansa ana watsi da su."
c) Imam Ahmad yace: "Ya kasance Yana la'antar (madaidaicin) hadisai; kuma shi ba abin dogara bane." Shi ma Ibn Mu’in ra'ayin shi daya da Imam Ahmad. Akwai Abin mamaki ga Ibn Hajar da ya dauke shi a cikin al-Taqribas Cewa shi "mai rauni ne", kuma ya kirashi "maƙaryaci mai tsattsauran ra'ayi" Duk waɗanda suka zargi Kathir bn Abdullah masu ƙwazo ne a cikin ilimi kuma sun zarge shi da karya da jabu. '. Dhahabi ya kira magansrsa "marar rai kuma mai rauni."
MAGANA MARA KYAU
A cikin littafinsa ‘al-Muwatta’, Malik ya kira ruwayar da aka ambata a sama a matsayin “marasa nassoshi, wanda aka ruwaito kai tsaye”, kuma mun san irin wadannan ruwayoyin a matsayin maras amfani. wanda maruwaitan riwaya masu alaka da kotun Banu Umayyawa suka kirkira, da nufin a tsayar da ita a kan sahihiyar ruwaya wacce ke dauke da ''wa itrati'' Don haka ya wajaba masu wa'azi da suke gabatar da hudubobi a masallatai da tattauna batutuwan addini su yi watsi da ruwayar da ba ta zo daga Manzo ba, kuma a maimakon fahimtar da mutane da ingantaccen ruwaya, wanda muslim ya ruwaito a cikin sahihinsa cewa yana dauke da ''Ahla Bayti'' kuma Tirmizi ya kawo jimlar ''itrati wa Ahla Bayti''. sauran ruwayoyi masu rauni..
A ƙarshe, za mu maimaita cewa ta hanyar amfani da kalmar “Ahla Bayti”, Manzon Allah yana nufin zuriyarsa: Sayyida Fatimah, Hasan da Husaini, kamar yadda aka ruwaito a cikin Sahih (Ku duba[Sahih Muslim, vol. 4, p. 1883.] da Sunan Tirmizi[Al-Tirmidhi, vol. 5, p.663.]) wadanda suka karbo daga A’ishah ta ce ayar Kur’ani mai zuwa:
“Allah yana nufin ya tafiyar da kazanta kawai daga gare ku, ya ku Ahlu-baiti, kuma ya tsarkake ku tsarkakewa” (33:33),
Manzon Allah (saww) yana gidan Ummu Salamah. Daga nan sai Manzo (a.s) ya kira Fatima (a.s) da Hasan (a.s) da Husaini (a.s) ya sanya musu mayafi a kawunansu, alhali Ali (a.s) yana bayansa. Sannan ya ce: Ya Allah wadannan Ahlul-baitina ne, don haka ka tafiyar da kazanta daga gare su, kuma ka tsarkake su tsarkakewa. A wannan lokaci Ummu Salamah ta ce, "Ya Manzon Allah, shin ina cikinsu? Sai ya ce: “Kun rike matsayinku, kuma kuna kan hanya mai kyau.
Ku duba: [Hasan bin Ali al-Saqqaf's Sahihu, Sifat Salat al-Nabi, shafi na 289-294.]
TAFSIRIN HADISIN THAQALAYN
Manzon Allah ya Gwama itrah da Alƙur'ani da kiran dukkan su Mahukuntan Allah na kwarai a tsakanin Musulmai, na iya samun, aƙalla, abubuwan da ke Zuwa:
1) Kalmar itrah ta Annabi da kuma Kur’ani su ne ingantattun hujjojin Allah a cikin lamurran addini, akida ko shari’a, wadanda ya kamata musulmi su tsaya a kansu, kuma kada su karkace. Duk da cewa musulmi sun kasu kashi biyu kan mas’alar halifanci da tafiyar da al’amuran al’umma, kowanne yana da hujjar da ke tabbatar da akidarsa, amma kada su taba yin sabani akan matsayin Ahlul Baiti, domin akwai ijma’i a kan haka. domin akwai haxuwar gaba daya akan ingancin hadisin Thaqalayn. Idan al'ummar musulmi suka bi abin da ke cikin wannan hadisin, rarrabuwar kawuna za ta ragu sosai, kuma hadin kai zai wanzu.
2) Alkur'ani maganar Allah ce kuma yana amintar da kowane bata, saboda haka. Shi yasa Allah yake cewa:
"¥arna bã zã ta je masa ba daga gaba gare shi. kuma bã zã ta zo ba daga bãya gare shi. Saukarwa ce daga Mai hikima, Gõdadde." (41:42).
Haka kuma takwaransa, itrah, ta yaya za a dauki mutum mai kuskure ko kuma wanda ya yi kuskure a matsayin tsaran Alkur’ani? Ruwayar da ake magana a kai, wata hujja ce da ke tabbatar da ma’asumancin su daga kowane kuskure. Ya kamata a lura cewa rashin kuskure ba ya haifar da annabci, tun da mutane da yawa sun kame daga zunubi wanda ba annabi ba. Maryamu mai albarka ita ce irin wannan misali da Kur’ani ya yi magana da ita: “Allah ya zabe ki, ya tsarkake ki, ya fifita ki a kan matan duniya”. (3:42)
'Yan uwa kuyi Like akan page dinmu na Facebook Da Kuma danna Follow ga website din mu domin samun Amsoshin Tambayoyin ku.
Wannan shine adireshin mu na yanar gizo👇👇👇
www.yaa-mahdi.blogspot.com
Amsa ta gaba da zamu Amsa itace
-MI AKE NUFI DA SHI'A
Insha Allah